Rize Belediyesi tarafından düzenlenen Bu yıl tarladan sofraya mottosuyla gerçekleştirilen GastronomiRize 2026, gastronomiyi toprak, üretim, kültür, hafıza, doğa, emek, iklim ve gelecek ile birlikte düşündürdü.
Rize'nin aromatik mutfak unsurunun kayıt altına alınabilmesi için önemli bir çalışma başlatılmış, süreçte Rize'nin ilçelerinden, köylerinden, evlerinden ve sofralarından derlenen ortak bir kültürel hafıza taranarak elde edilen bilgiler tasnife tabi tutulmuş, akademisyen şefler ve yerel halkın uygulayıcıları ile tarifler hazırlanarak tecrübe edilmiş, böylece yürütülen tarama, tasnif ve tarif süreci tamamlanmıştır. Bu çalışmasının çıktısı olan "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" gastronomi kitabı 6.GastronomiRize günlerinde sahne aldı.
GastronomiRize 2026'da iklim konusu da sofranın bir parçasıydı. Festivalin dikkat çeken buluşmalarından biri ise "İklim İçin Horon" oldu. Emine Erdoğan'ın Sıfır Atık Hareketi'ni desteklemek için Rizeliler horonda buluşup iklim ve sıfır atık farkındalığını gösterdi.
İklim İçin Horon, "geleceği birlikte kurabilir miyiz?" sorusuna Rize'nin kendi diliyle, müziğiyle ve ritmiyle cevap verdi.
Türkiye'de ilk defa bir gastronomi etkinliği; projeyi ve programı sağlık boyutuyla, beslenme boyutuyla, tarım boyutuyla, yemek kültürü ve beslenme kültürü boyutuyla birlikte ele aldı. Etkinlik süresince Sağlık Bakanlığı'nın beslenme uzmanları ziyaretçilere longevity — yani sağlıklı yaşam — konusunda önerilerde de bulundu. Bu yönüyle Gastronomi Rize 2026, gastronomi etkinliklerinden farklılığını ortaya koyarken; aynı zamanda dünyada sağlıkla ilgili devam eden "gıdanız ilacınız olsun" felsefesiyle birleşerek kendi farkını oluşturuyor ve dünyada bir ilk olma özelliğini taşıyor.
Festival süresince kurulan Longevity Merkezi Rize'de; geleneksel fermente ürünler, mevsimsel beslenme, yerel şifalı bitkiler ve uzun ömür mutfağı üzerine söyleşiler, tadımlar ve atölyeler düzenlendi. Alanında uzman hekimler, beslenme bilimcileri ve şefler, Rize mutfağının sağlık perspektifini birlikte ele aldı.
Festivalin dikkat çeken bir diğer yönü ise tüm ürünlerin mavi su ayak izinin sıfır olması. Sağlık mutfağının güçlü bir parçası olan bu ürünlerle gastronomi; aynı zamanda sağlıklı beslenmenin de önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
Rize denince akla gelen ilk ürün olan çay, festivalin merkezinde yer aldı. Çayın bahçeden toplanışından fabrikadaki işlenişine, demlenme biçimlerinden sofra kültüründeki yerine kadar uzanan bir anlatı kuruldu. Çay tadımları, demleme atölyeleri ve çayın gastronomideki yeni kullanım alanlarına dair sunumlar; çayı yalnızca bir içecek değil, bir kültür ve ekonomi hikâyesi olarak ele aldı.
Formulaz'dan Çaya, Horondan Sofraya…
Rize'de hayatın içinde ne varsa gastronomi festivalinin de içinde yer aldı.
Formulaz'ın heyecanından tuluma, horondan edebiyata, çaydan geleneksel yemeklere, arıcılıktan tarıma, zanaatlardan çocukların keşif alanlarına kadar Rize'nin yaşam kültürünü oluşturan farklı unsurlar festivalin bir parçası oldu.
Festival; üreticiler, çiftçiler, arıcılar, balıkçılar, kooperatifler, şefler, gastronomi öğrencileri, akademisyenler, sanatçılar, zanaatkârlar, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve uluslararası gastronomi temsilcilerini aynı sofrada buluşturdu.
08–11 Ekim 2026'da Rize'de kurulan büyük sofra, yalnızca yemeklerin değil; toprağın, emeğin, kültürün, doğanın ve geleceğin sofrası oldu. Dört günün sonunda geriye yalnızca tarifler değil; bir kentin kendi geleceğine dair kurduğu cümleler kaldı.
