ÜRÜN DİRİER/ Yılda ortalama 60-80 bin arasında Türk yolcu cruise seyahatine katılıyor. 2026 yılında bu sayının 80-120 bin arasında olacağı tahmin ediliyor. Türklerin en çok tercih ettiği lokasyonların başında ise Yunan adaları geliyor. Her yıl 1 milyondan fazla Türk turist Yunanistan'ı ziyaret ediyor. Bunun çok önemli bir bölümünü de gemi yolculukları oluşturuyor. Patmos, Girit, Milos, Santorini, Mikonos, Rodos gibi adalar arasında yapılan gemi seyahatleri, son yıllarda yükselişe geçmiş durumda. Özellikle iç pazardaki tatil beldelerinde fiyatların artması, yeme içme dahil her şeyin dahil olduğu, üstelik günde iki, üç limana demir atarak gezme imkanı sunan gemi seyahat programlarını daha da ön plana çıkardı.
Özgü Alnıtemiz, adeta turizmin içine doğmuş bir isim. Bebeklikten turizmci desek yanlış olmaz. 1960'larda İremtur markasını kurarak Türkiye'de iç turizmin kurumsallaşmasına öncülük eden duayen turizmci Süha Alnıtemiz'in oğlu. İş hayatına rehberlik ve tur operatörlüğüyle başlamış. Daha sonra yine İremtur bünyesinde kurulan İremtur Club'ı yönetmiş. 2000'li yıllarda ise dönemin yeni nesil acentesi Hey Travel'ın kuruluşunda yer alarak, bu markaya liderlik yapmış. O yıllarda kendini geliştirmeye başladığı kruvaziyer uzmanlığı, ona 50 yılı aşkın zamandır denizcilik ve kruvaziyer turizminde faaliyet gösteren Karavan Turizm'in kapılarını açtı. Özgü Alnıtemiz, 2013'ten bu yana, Karavan Turizm çatısı altında tüm kruvaziyer markalarına ve faaliyetlerine liderlik ediyor. Dünya denizlerindeki 35 binden fazla cruise turuna erişim sağlayan Karavan Cruises markasını yönetiyor. Marka, Türkiye'de en çok cruise yolcusuna ulaşan firma olarak biliniyor. Alnıtemiz aynı zamanda Karavan Turizm'in yetkili GSA'sı olduğu Yunan Celestyal markasının Türkiye Direktörü olarak görev yapıyor. Türkiye'nin bugüne kadar yetiştirdiği en tecrübeli kruvaziyer uzmanlarından biri olan Özgü Alnıtemiz; Celestyal Discovery gemisinde, Ege Denizi'nin ortasında sorularımızı yanıtladı…
Türk gezginlerin cruise yolculuklarına yönelmesi konusunda neler söylersiniz?
Dünya genelinde dev gemilerin artması, Türkiye çıkışlı rotaların oluşması ile pazar büyüdü. Örneğin Celestyal gemileri yılda ortalama 140 bin yabancı yolcuyu ülkemiz limanlarına getiriyor. Bu yolcuların büyük bölümü turlarımıza Kuşadası ve özellikle Efes'i görüp keşfetmek için katılıyorlar. Büyüyen bu pazarda Türk gezginlerin de cruise seyahatine ilgisi her geçen gün artıyor. Yılda ortalama 60-80 bin arasında Türk yolcu, cruise seyahatlerine katılıyor diyebiliriz. 2026 yılında bu sayının 80-120 bin arasında olacağı tahmin ediliyor. Türkiye limanlarına düzenli olarak en çok gelen kruvaziyer markası Celestyal olarak bu seneki hedefimiz 100'ün üzerinde sefer yapmak. Özellikle Kuşadası çıkışlı Yunan Adaları programlarımıza ilgi yüksek. Türkiye'den gemilerimize biniş yapmasını hedeflediğimiz yolcu sayısı bu yıl 30 bin. Türk misafirlerimiz genellikle cruise seyahatine öncelikle Yunan Adaları deneyimi ile başlıyor. Türkçe rehberli turlarımızda Patmos, Rodos, Girit, Santorini, Mikonos, Milos ve Atina'yı keşfetmek mümkün. Türkiye limanlarından biniş yapılarak uluslararası gemilerde beş yıldızlı otel konforunda seyahat ediyor, adaların yerel atmosferini yaşıyorlar. Turlarımız Kasım ayına kadar devam edecek. Yunan Adaları cruise turlarımıza katılmak isteyenler için gemilerimiz sezon boyunca her pazartesi, salı ve cumartesi günleri haftada 3 kez Kuşadası'ndan kalkıyor. Ağustos ve Ekim aylarında toplam 5 sefer düzenlenecek 7 gecelik Heavenly Adriyatic programımız da mevcut. Bu turda ise Atina, Kefalonya, Dubrovnik, Kotor, Bari, Korfu ve Katakolo rotası izleniyor.
Kimler katılıyor bu turlara?
Çok geniş bir yelpaze aslında. Aileler de katılıyor, öğrenciler de. Doktor, mühendis, hakim gibi meslek grupları da var aralarında. Yaş ortalaması 43 diyebiliriz. Özellikle yeme içme her şey dahil olduğu için avantajlı oluyor gemi yolculuğu. Liman liman gezerken yol yorgunluğu olmuyor gemide. Bu konfor da başka bir avantaj. 3-4 günde bile normalde gezemeyeceği kadar çok yeri gezebiliyor turist. Gemi turuyla yaptıklarınızı kara turuyla yapmanız mümkün değil. Neredeyse uçak parasına 3-4 günlük bir gemi seyahati yaparak birçok yer gezebilmek mümkün. Yeme, içme, hatta seyahat sağlık sigortası dahil fiyatla üstelik.
Türk gemi severler için önümüzdeki dönemde yeni rotalarınız olacak mı?
Yunan Adaları uzmanlığı olan Celestyal'in 3 ve 4 gecelik alternatifli programlarıyla cruise seyahatini ilk kez deneyenler, memnuniyet de yüksek olunca tekrar gemilerimize geliyor veya daha uzun rotaları tercih ediyor. Türk cruise severlere şimdi güzel bir haberimiz var. On yılı aşkın süredir Yunan Adaları ve Doğu Akdeniz'de misafirlerimize otantik ve destinasyon odaklı cruise deneyimleri sunmamızla tanınıyoruz. Artık aynı anlayışı Batı Akdeniz'e taşımanın ve misafirlerimizi yeni destinasyonlarla buluşturmanın zamanı geldi. Sadece en popüler limanları ziyaret etmek yerine, Batı Akdeniz'in gerçek karakterini yansıtan rotalar oluşturmak için itinayla çalıştık. Kış programlarımızda bu Kasım itibarıyla Batı Akdeniz'e açılıyoruz. İspanya, Portekiz ve Fas'ı kapsayan 14 gecelik bir programımız başlıyor. Doğu Akdeniz ile Batı Akdeniz arasında kesintisiz bir deneyim sunan programda, Batı Akdeniz'de toplam 14 yeni limana ilk kez sefer düzenlenecek. Kuşadası çıkışlı ''Akdeniz Rivierası'' programı Messina, Napoli, Civitevicha, Nice, Barcelona'ya uzanıyor. 14 gecelik Akdeniz Serüveni programı kapsamında ise Malaga, Cebelitarık, Kazablanka, Cadiz, Lizbon, Tanca, Valensiya, Palma de Mallorca, Sète ve Barselona Tarragona limanları ziyaret edilecek.
Cruise yolculuğu yapan yabancı turistler için de Türkiye çok popüler bir lokasyon…
Türkiye coğrafi konumu itibarıyla Akdeniz çanağında önemli bir yere sahip. Akdeniz çanağı, dünya denizlerinde en çok tercih edilen ikinci kruvaziyer destinasyonu. Karayipler'den sonra... Her 6 kruvaziyer yolcusundan 1'i cruise seyahatinde burayı tercih ediyor. Dolayısıyla dev cruise gemileri programlarını buna göre belirliyor ve Türkiye'yi rotasına alıyor. 2025 yılında (bir önceki yıla göre yüzde 15 artışla) toplam 1375 kruvaziyer gemisi limanlarımıza geldi, getirdiği kruvaziyer yolcu sayısı ise 2,14 milyondu. 2026 yılında da bu sıçrayışın artarak devam edeceğini öngörüyoruz sektör olarak. Özellikle ülkemiz bazında pazara yeni oyuncuların girmesiyle birlikte, sefer sayıları artıyor, daha büyük kapasiteli gemilerin gelmesiyle birlikte yolcu sayıları artıyor, daha da artacak. Türkiye kültürü, tarihi, doğası ile zaten bir cazibe merkezi, limanlarıyla da kruvaziyer pazarında fark yaratıyor. Öyle bir coğrafyadayız ki bir kruvaziyer gemisi tek seferde tek programında Türkiye'den birden çok limana uğrak yapabiliyor; İstanbul'dan çıkıyor, İzmir'e Marmaris'e Bodrum'a uğruyor; tüm dünyadan kaliteli turisti limanlarımıza taşıyor. Sadece yolcular değil, gemilerin üçte birini oluşturan uluslararası mürettebat da indikleri limanda döviz bırakıyor. Bir cruise yolcusunun bir limanda ortalama 150-250 dolar bıraktığı varsayılır. Daha uzun kalışlarda bu 500 dolarlara kadar artabilir. Aynı şekilde uluslararası mürettebatın da harcamaları olur. 1500 yolcu kapasiteli gemiler olduğu gibi 5 bin yolcu kapasiteli gemilerin de limanlarımıza daha çok geldiğini belirtelim. Tabloya bakınca şunu çok net görebiliyoruz ki; kruvaziyer artık yalnızca bir tatil modeli sayılmıyor. Limanları, havayollarını, perakendeyi ve şehir ekonomilerini aynı ekosistemde buluşturan stratejik bir alan olarak değerlendiriliyor.
Öyleyse cruise turizmi Türkiye için stratejik bir öneme sahip diyebilir miyiz?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2026 yılının Ocak-Haziran döneminde Türkiye limanlarına kruvaziyer gemileriyle gelen yolcu sayısı 756 bin 455'e ulaştı. Böylece 2022'nin aynı döneminde kaydedilen 255 bin 817 yolcuya kıyasla yaklaşık 3 katlık bir artış gerçekleşti. Kruvaziyer turizmindeki bu güçlü yükselişin ardında, Türkiye'nin artık yalnızca tarihi ve doğal güzellikleriyle değil, liman altyapısı ve hizmet kalitesiyle de uluslararası kruvaziyer şirketlerinin öncelikli rotaları arasında yer alıyor olması da var. Bu rakamlar stratejik yaklaşımın sonucudur diyebiliriz. Türkiye'nin dünya kruvaziyer pazarındaki yeri gittikçe güçleniyor.
Küreselde cruise pazarına ilişkin rakamlar nasıl?
Küresel kruvaziyer pazarının 2026 hedefi 38.3 milyon yolcuyu gezdirmek. Pazarın büyüklüğü ise CLIA verilerine göre (Uluslararası Kruvaziyer Hatları Birliği) 198.8 milyar doları aşıyor.
