İDRİZ ÇOKAL/ Temelleri 1939 yılında Hasan Şişman tarafından atılan Hassan Grup'un hikayesi, ilmek ilmek işlenen bir nakış adeta. Hasan Şişman, hallaçlık (yorgancılık) yaparak başlıyor iş hayatına. Pamuğu elle işleyerek yorgan imalatı yapan firmanın kaderi 2. Dünya Savaşı ile yeni bir yola evriliyor ve İtalyan vatkaların savaş nedeniyle ithalatı sekteye uğrayınca, vatka tüccarlarının yolu Şişman kardeşler ile kesişiyor. Dönemin şartlarında tamamen el emeği ile vatka üretimine başlayan grubun kurucusu Hasan Şişman, 1945'te bir tarak makinası alarak sanayileşme adına ilk adımı atıyor. Sonra şirket adım adım büyüyor. Ardından yatak keçesi üretimi geliyor. Asıl sanayileşme dönemi ise 1969 yılında Koç Holding'in Tofaş Otomobil Fabrikası yatırımı ile başlıyor. Vehbi Koç'un daveti ile yerli otomobil fabrikası Tofaş'ın ürettiği Murat 124'lerin koltuk minderini üretmek için iş birliğine gidiyor. Bu iş birliği ile Türkiye'nin ilk yerli otomobil minderini üretmeye başlıyorlar. Bugün teknik tekstil, tekstil, hijyen bezleri ve otomotiv tekstili alanında sadece Türkiye'nin değil, dünyanın önemli üreticilerinden biri.
250 milyon doları ihracattan olmak üzere 300 milyon dolar ciroya ulaşan Hassan Grup, bugün üçüncü nesil tarafından yönetiliyor. Hassan Tekstil Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şişman, sektöre gönül veren isimlerden. 18 yıl İstanbul Tekstil ve Hammadde İhracatçıları Birliği (İTHİB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Başkan Yardımcısı olarak görev yaptıktan sonra geçen Nisan ayında yapılan genel kurulda başkanık koltuğuna oturdu. Sektöre en az dört yıl başkan olarak hizmet edecek. Biz de dergi olarak İTHİB'in yeni başkanı ve Hassan Tekstil Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkan Vekili ile hem sektörü hem de kendi işlerini konuştuk.
Önce sizi ve şirketinizi tanıyarak başlayalım.
Dedem Hasan Şişman 13 yaşında Trabzon Maçka'dan İstanbul'a hallaççı (yorgancı) olarak gelmiş. Babası burada iş yok artık demiş. Hallaçlık Maçka'da çok yaygın tabi. Bugün İstanbul'daki yorgancıların bir çoğu Maçkalıdır. Yorgandan sonra vatka üretimi başlıyor. 2. Dünya Savaşı ile yeni bir yola evriliyor şirket. 1977 yılında yatak piyasasına giriliyor. 1985 yılında Hassan Tekstil ile Hadımköy'de yeni fabrika kuruluyor. Bu fabrika ile sentetik vatkanın yanında, ayakkabı ve suni deri sektörlerine giriş yaparak ürün gamını genişletiyor 1988 yılında ise ev tekstili üretimine girildi. 1995 yılında Telasis ile Hadımköy'de 12 bin metrekarelik alanda konfeksiyon sektörü için yerli tela üretmeye başladık. 1995 yılında Catsis'i kurarak uzak kaldığımız otomotiv sektörüne yeniden dönüş yaptık. Şu anda otomotiv sektörü için teknik tekstiller üretip, ihraç ediyoruz.
Hassan Grup'ta kaç şirket var, yıllık ciro, ihracat ve istihdam rakamları hakkında bilgi verir misiniz?
Hassan Grup çatısı altında yedi şirketimiz var. Hassan Tekstil, Pelsan Tekstil, Merkas Tekstil, Catsis Keçe, Teksis Tekstil, Telasis Tekstil ve Şiteks Tekstil ile sektörde güçlü şekilde faaliyet gösteriyoruz. Ayrıca dış ticaret şirketlerimiz var. Toplam bin 600 kişi istihdam ediyoruz. 250 milyon doları ihracattan, 300 milyon dolar ciroya ulaştık.
Fabrikalarınız nerede? Yeni yatırımlarınız var mı?
Hem Türkiye'de hem yurt dışında yatırımlarımız var. Dominik Cumhuriyeti'nde ve Amerika'da yeni yatırım yaptık. Bebek bezleri ve temizlik bezleri üreticileri için hammadde sağlıyoruz. Aynı zamanda nihai ürün de üretiyoruz. Dominik Cumhuriyeti ve ABD'deki yatırımımız bununla ilgili. Bebek bezi filmi üretecek buradaki tesisimiz. Bu film ile bebek bezlerinin nefes alması sağlanıyor. Yıl sonu gibi üretim başlayacak. Bu fabrika 30 bin metrekare alan üzerine kurulu. Toplamda 80 milyon dolarlık bir yatırım. ABD pazarına yönelik üretim yapacak. Türkiye'de toplam altı fabrikamız var. Üçü İstanbul Esenyurt'ta, ikisi Çerkezköy, biri de Tekirdağ'da.
Aile şirketisiniz. Şirkette aileden kimler var? Aile anayasanız var mı?
Ben şirketlerimizde 2000 yılında çalışmaya başladım. Ben üçüncü kuşağım. Şimdi bizim çocuklar, yani dördüncü kuşak büyüyor. En büyük kuzenimin kızı global bir otomotiv şirketinde çalışıyor. O da şirkete gelecek. Dördüncü kuşak şu anda lise ve üniversite eğitiminde. Eğitim dönemleri devam ediyor. 2009 yılında aile bir araya geldi. Beş kardeş şirketlerde yüzde 20 şeklinde ortaklık yapısı kurarak kurumsal bir yapı oluşturdu.
İhracatçıların seçim dönemiydi. Son seçimde de başkan seçildiniz. İTHİB yönetiminde ne zamandır varsınız?
İTHİB'e görevi devraldığım Ahmet Öksüz başkanımın daveti ile katıldım. 18 yıl İTHİB yönetim kurulunda görev yaptım. Yönetim Kurulu Üyeliği ve Başkan Yardımcılığı görevlerini üstlendim. TİM eski başkanlarından Oğuz Satıcı ve İsmail Gülle'nin İTHİB Başkanı olduğu dönemlerde de görev aldım. Şimdi sektör teveccüh gösterdi, İTHİB Başkanı oldum. İTHİB'de ciddi bir yönetim tecrübesine sahip olarak başkanlık koltuğuna oturdum. Sektöre hizmet etmeye devam edeceğiz.
Hazır giyim sektörü zor bir dönem geçiriyor. Bazı yatırımlar yurtdışına kayıyor. Tekstil tarafında işler nasıl?
Biz tabiki yatırımların yurt dışına gitmesini istemeyiz. Hazır giyim sektörüne hammadde tedarik eden bir sektörüz. Ama illa da yurt dışına gidecekse yakın coğrafyada olmasını isteriz. Bu sayede tekstil sektörü hazır giyim ve konfeksiyona tedarik sağlamaya devam eder. Bizim sektöre yansıması az olur. Biz buradan da tedarik yapmaya devam ederiz. Yakın coğrafyaya giden fabrikaların ihracatı bizim ihracatımızı da artırır. İç piyasaya hammadde verirken ihracat yapmış oluruz.
Teknik tekstilde Türkiye'nin durumu ne? Bu alanda üretimin artması için neler yapılmalı?
Türkiye'nin toplam tekstil ihracatının 2.3 milyar doları teknik tekstilden geliyor. Teknik tekstil katma değeri yüksek ürün demek. Bu nedenle önemli. Türkiye'nin daha nitelikli ihracata geçmesi teknik tekstil ile olur. Teknik tekstilde kilogram ihracat fiyatı 25 Euro'nun üzerinde. Oysa tekel ürünlerde bu rakam 5 Euro'nun da altında. Nitelikli ve katma değerli ihracat önemli. Türkiye'de bunun altyapısı var.
Made in Europe sizi etkiliyor mu?
Made in Europe şu anda bizim lehimize gelişti. Yani bir dezavantajımız yok. Aslında bunlar kağıt üstündeki olaylar. Siz eğer gerçekten rekabetçiyseniz o işi her hangi bir yerde yapıyorsunuz. Dolayısıyla bizim aleyhimize bir durum yok.
"Otellerde yanması zor ürünler mecburi olmalı"
"Kartalkaya otel yangını tüm ülkenin ciğerini dağladı. Bu tür olayların bir daha yaşanmasını asla istemeyiz. Yurt dışında otel gibi toplu yaşam alanlarında yanması zor olan ürünlerin kullanımı mecburdur. Otellerdeki tekstil ürünleri kolay tutuşmayan ürünlerden olsa, yangın gecikse facianın yaşanmama ya da daha az kayıplarla atlatılma ihtimali var. Biz bu konuyu olayın tazeliği döneminde yanlış anlaşılır diyerek konuşamadık. Ama artık bağıra bağıra konuşmak gerekiyor. Bu nedenle de İTHİB yeni yönetimi olarak sektörlerle toplantı yapacağız. Turizm, eğitim, mobilya başta olmak üzere birçok sektör ile bir araya gelerek yanması zor tekstil ürünlerini anlatacağız. Perde, yatak başlıkları, yataklar, koltuklar yanması zor kumaşlardan yapılabilir. Bunun önemini kamuoyuna aktaracağız. İlk toplantıyı da turizm sektörünün temsilcileri ve otel yatırımcıları ile yapacağız. Otel yatırımı içinde teknik tekstil kullanmanın maliyeti sanıldığı gibi yüksek değil. Bu konuda kamuoyu algısını ve bilincini artırmalıyız. Yanmaz ürünleri anlatmak için sahaya çıkıyoruz."
"Üniversitelerle iş birliğimizi artıracağız"
Tekstil sektörüne kaliteli bir insan kaynağı gelmesi için tekstil mühendisliğini tercih eden yüksek puanlı gençlere burs programı başlatmıştık. Daha iyi puan alabilecek gençlerin tekstil mühendisliğini tercih etmesini istiyoruz. Bu çerçevede de üniversitelerin tekstil mühendisliği bölümleri ile iş birlikleri yapacağız. Önce bir master programı başlattık, yüksek lisans. Ondan sonra lisans öğrencilerine de burs vermeye başladık. Bunun etkilerini görüyoruz. Başarılı öğrenciler gelmeye başladı.
