İDİL TARAKLI/ Petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon, enerji maliyetleri ve genel piyasa hissiyatını doğrudan etkilediğini hatırlatan Pusula Portföy Yönetimi AŞ Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü Ayşe Seher Aydın, savaşın Haziran ayına kadar sürmesi durumunda petrolün 120 dolar seviyesini test etmesinden endişe ediyor. Yabancı ilgisinin artık geri döndüğünü belirten Aydın, bu noktada yabancıların bizim borsamızdaki stratejilerini portföy oluştururken izlemenin kesinlikle akılcı olacağını düşünüyor.
Endeksin seyrini piyasa koşulları, makro veriler ve yatırımcı psikolojisinin belirleyeceğini ifade eden Aydın, yılsonuna kadar maksimum 22 bin, minimum 8.900 seviyelerini öngörüyor. Mevcut piyasa koşullarına rağmen portföylerin yüzde 50'sinin hisse senetlerine ayrılması gerektiğini belirten Aydın, para piyasalarına yönelik beklentilerini ve öngörülerini PARA dergisi ile paylaştı.
Orta ve uzun vadede (yıl sonu) piyasada trendi belirleyecek belli başlı gündem maddeleri nelerdir?
Aslında yılbaşına daha farklı bir çerçeve ile başlamamıza rağmen yaşanan savaş gelişmeleri ön plana çıktı. Her yaşanan olayın global ölçekteki seyri artık tüm piyasaları anlık ve yüksek oynaklıklarda etkiliyor. Savaşın arttırdığı enerji ve ham madde maliyetleri, enflasyon yükselmesine bu da faiz ve para politikasında farklı seyirlere yol açıyor. Ayrıca 2025 son çeyreğinden beri Başkan Trump'ın gündemimize soktuğu ticaret anlaşmaları ve tarifelerinde savaş bitse dahi orta ve uzun vadede gündemde kalacağını düşünüyoruz. Çin-AB anlaşmaları, Hindistan görüşmeleri benzeri global maliyet düşürücü anlaşmalar görmeye devam edebiliriz. Temmuz'da Ankara'da gerçekleşecek NATO zirvesi de gündem açısından oldukça önemli.
2026 yılında orta ve uzun vadede (yıl sonu) endeks için öngördüğünüz maksimum ve minimum seviyeler nedir?
Enflasyondaki düşüş eğiliminin kalıcı hale gelmesi, öngörülenin üzerinde ekonomik büyüme ve artan yabancı sermaye girişlerinin etkisi ile maksimum 22.600, küresel ekonomik durgunluk riskleri ve bölgedeki jeopolitik gerilimlerin tırmanması halinde ise minimum 8.900 seviyelerini öngörüyorum. Piyasa koşulları, makro veriler ve yatırımcı psikolojisi bu aralıktaki hareketleri belirleyecektir.
Savaşa rağmen BİST-100'ün 14 binin üzerinde kalabilmesini neye bağlıyorsunuz?
Yerel ve yabancı yatırımcıların piyasalara olan ilgisi, iskontolu hisse senetleri ile yatırım fırsatları, piyasanın genel olarak jeopolitik gelişmelere rağmen dirençli bir yapıda olması gibi nedenleri endeksi 14 bin üzerinde tutan en önemli faktörler olarak gözlemliyoruz.
Mevcut piyasa koşullarında petrolde genel olarak beklentinizi öğrenebilir miyiz?
Alternatif yatırım araçları olarak riskten kaçınma dürtüsü ile ilgili yerli yatırımcı her zaman altın ve döviz varlıklarında parasının bir kısmını değerlendiriyor. Ayrıca yurtdışı yatırım literatüründe yer alan girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonlarında ise daha çok kurumsal yatırımların ağırlık verdiğini bireysellerin çok katılmadığını görüyoruz. Londra sunumunda Bakanlık kaynaklarının petrol tarafında 85 dolara dayalı bir hesaplama yaptığını gördük. Günlük gelişmeler, özellikle Hürmüz Boğazı konusundaki haber akışı brent petrolü etkilemeye devam ediyor. Savaşın Haziran ayına kadar sürmesi durumunda 120 dolar seviyesini test etmesini bekliyoruz.
Petrolün seyri diğer yatırım araçları üzerinde ne derece etkili olur?
Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, enflasyon, enerji maliyetleri ve genel piyasa hissiyatını doğrudan etkiliyor. Ayrıca yine artan gübre fiyatları da kronik gıda enflasyonumuzu olumsuz etkiliyor. Geçtiğimiz senelerde ithal ile dengelenmeye çalışılan gıda tedariki bu sene tüketiciyi zora sokabilir ve enflasyonda yükselişe neden olabilir. Hesaplamalara göre 85 dolar petrol fiyatı 3.6-4.4 puan enflasyonda ve 1.1-1.4 cari işlemler açığında artışa neden olabiliyor. Ayrıca, ham madde tedarikinde yaşanacak sıkıntılar da büyümeyi 1.5 puan kadar aşağı çekebilir.
Bu piyasa koşullarında portföylerde yatırım araçlarının dağılımı nasıl olmalı?
Yüzde 10 döviz, yüzde 10 altın, yüzde 30 faiz veya tahvil ve tabii yüzde 50 borsa olmalı.
Bu noktada yatırım fonları için ne düşünüyorsunuz? Riski minimize etmek için iyi bir alternatif olabilir mi? Bu dönemde hangi fonlar, neye göre seçilmeli?
Yatırım fonları her ürüne yatırım yapan mevcut varlıklarına göre oluşturulan enstrümanlar bu sebeple küçük yatırımcıların büyük sermaye sahipleri gibi fayda sağlayabildiği ürünler olarak öne çıkıyor. Bu açıdan sistemi liberalleştiren yatırımcı okur yazarlığını arttıran ürünler olarak görüyoruz. Brent petrole de, gecelik en iyi oranlarla mevduat/vaad/ murabbaha yapmasına da, hazine ihalesine girmesine de imkan sağlıyor. Türk yatırımcısının hem vadesi kısa hem de güçlü bankacılık ilişkisi nedeni ile mevduat/katılım hesabı tercihi devam ediyor. Burada yatırım fonlarını hem piyasa dinamiklerini daha iyi okuyabilmesi için portföylerinde bulundurmalarını hem de değişen koşullarda yüzde 30-40 ağırlığında portföylerde farklı tür ve risk seviyesindeki fonlara yer verilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Belirsizliklerin bu kadar fazla olduğu bir ortamda yatırımcılar nasıl bir strateji izlemeli?
Çok klasik ama dikkatlice anlaşılması gereken bir yanıt olarak; çeşitlendirilmiş bir portföy oluşturmak ve kısa vadeli dalgalanmalara karşı dayanıklı olmak. Bunun için teknolojik yapay zekâ tabanlı yatırım danışmanlarını da mevcut çalıştıkları kurumların portföy önerilerini de takip edebilirler.
Yabancılar Borsa İstanbul'da nasıl bir strateji izliyor? Geçen hafta BİST-30' da hisse satışları azaldı. Hisse değişimi mi yapıyorlar?
Yabancı yatırımcılar genellikle proaktif stratejiler izleyerek dalgalanmalardan fırsat yaratmayı hedefler. Düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmek mümkün. Zaten geçtiğimiz cuma günü gelen Fitch kararı sonrasında bile güçlü bir piyasanın devamını gördük, bu sebeple hem gerçekleşen ziyaretler hem de dışarı verilen mesajlarla birlikte yabancı ilgisinin artık geri döndüğünü söyleyebiliriz.
Yabancıların bizim borsamızdaki stratejilerini portföy oluştururken izlemek akılcı olur mu?
Kesinlikle, biz bu seyri daha önce yatırım yapılabilir not öncesi 2010-2013 yılları arasında da görmüştük. Yabancı yatırımcı güven duyduğu piyasaya ilgi gösteriyor ve daha uzun vade kalıcı olabiliyor. Bunu bir süreç olarak takip etmek özellikle menkul kıymet istatistikleri gibi yayınlanan veri setlerini izlemek, anlık piyasayı takip edemeyen yatırımcı için de haftalıkta olsa gözlemlemek açısından olumlu olacaktır.
Lisans eğitimini Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü'nde tamamladı
Lisans eğitimini İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü'nde tamamlayan Dr. Ayşe Seher Aydın, 1982 doğumlu. Marmara Üniversitesi'nde Sermaye Piyasaları alanında yüksek lisans yapan Aydın, aynı üniversitede Bankacılık programında doktora eğitimini tamamladı. Doktora tezinde bireysel emeklilik sisteminde optimum portföy ve alternatif yatırım ürünlerinin getiriye katkısını inceledi. Finans sektöründeki kariyerine 2007 yılında Garanti Bankası'nda başlayan Aydın, 2008–2011 yılları arasında Tekstil Yatırım Menkul Değerler'de portföy ve hazine yönetimi alanında görev aldı. 2011–2019 yılları arasında Halk Portföy Yönetimi'nde yönetici olarak yatırım ve emeklilik fonlarının yönetiminde sorumluluk üstlendi. 2019–2024 döneminde Ziraat Portföy Yönetimi'nde müdür olarak görev yapan Aydın, emeklilik, menkul kıymet, gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları dâhil olmak üzere yaklaşık 25 milyar TL büyüklüğündeki fonların yönetiminde bulundu. 2024 yılında Pusula Portföy Yönetimi AŞ'de Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaya başlayan Aydın, aynı yıl içerisinde Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Üyeliğine getirildi. Portföy yönetimi, girişim sermayesi yatırım fonları, emeklilik ve yatırım fonları ile sabit getirili menkul kıymet yönetimi alanlarında uzmanlığı bulunuyor. Sermaye piyasalarına ilişkin çeşitli lisanslara sahip olan Aydın, İngilizce biliyor. Ayşe Seher Aydın, evli ve 2 çocuk sahibi.
